Türkiye’de Tek Kullanımlık Plastiklere Yasak Geliyor: Yeni Düzenleme Yolda

Türkiye’de Tek Kullanımlık Plastiklere Yasak Geliyor: Yeni Düzenleme Yolda

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, plastik kirliliğini azaltmak amacıyla tek kullanımlık plastik ürünlere yönelik kapsamlı bir düzenleme hazırlıyor. Hazırlıkları süren yönetmelik kapsamında plastik çatal, bıçak, kaşık, tabak, pipet ve kulak pamuğu çubukları gibi tek kullanımlık plastik ürünlerin yıl sonuna kadar piyasaya arzının yasaklanması hedefleniyor.

Çevreye Zarar Veren Ürünler Yasaklanacak

Yeni düzenleme, Sıfır Atık Hareketi kapsamında çevre kirliliğini azaltmaya yönelik yürütülen çalışmaların bir parçası olarak hazırlanıyor. Bakanlık, depozito yönetim sistemi ile içecek ambalajlarının geri dönüşümünü teşvik ederken, tek kullanımlık plastiklerin kullanımını sınırlandıracak yeni bir yönetmelik üzerinde çalışıyor. Hazırlanan taslak kapsamında şu ürünlerin piyasaya sunulmasının sona erdirilmesi planlanıyor:

• Plastik çatal, bıçak ve kaşık

• Plastik tabak

• Plastik pipet

• Plastik çubuklu kulak pamukları

• Yemek çubuğu

• Genleştirilmiş polistiren (EPS – köpük) gıda ve içecek kapları

Taslağın önümüzdeki günlerde kurumların görüşüne açılması ve ardından düzenlemeye son şeklin verilmesi bekleniyor.

1,5 Milyar Liralık Tasarruf Hedefleniyor

Düzenleme ile birlikte yıllık yaklaşık 1,5 milyon ton karbondioksit eşdeğeri emisyonun azaltılması hedefleniyor. Ayrıca atık yönetimi maliyetlerinde yaklaşık 1,5 milyar liralık tasarruf sağlanabileceği öngörülüyor. Plastik ürünlerin yerine cam, porselen, ahşap ve karton gibi çevre dostu alternatiflerin kullanımının teşvik edilmesi planlanıyor.

Yeni Kısıtlamalar Gündemde

Bakanlık ilerleyen süreçte bazı ürünler için de ek önlemler almayı planlıyor. Bu kapsamda:

• Plastik içeren içecek bardakları

• Gıda kapları

• Kargo poşetleri

• Islak mendiller

• Yüzey temizleme havluları

gibi ürünlerin tüketimini azaltmaya yönelik işaretleme ve kısıtlama uygulamaları değerlendirilecek.

Türkiye’de Plastik Tüketimi Yüksek

Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre vatandaşların büyük bölümü tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasını destekliyor. Araştırmaya katılanların yaklaşık yüzde 78’i bazı plastik ürünlerin kısıtlanmasını, yüzde 60’ı ise tamamen yasaklanmasını desteklediğini belirtti.

Verilere göre Türkiye’de yalnızca 2022 yılında 709 bin 348 ton tek kullanımlık plastik ürün tüketildi. Bu miktar içinde plastik bardaklar, gıda kapları, pipetler ve plastik çatal-kaşık gibi ürünler bulunuyor.

Avrupa’da Uygulama Başladı

Tek kullanımlık plastiklerin sınırlandırılması Avrupa’da da uzun süredir uygulanıyor. Avrupa Birliği tarafından 2019 yılında kabul edilen Tek Kullanımlık Plastikler Direktifi kapsamında birçok ülkede bu ürünler yasaklandı. Özellikle Fransa, yüksek geri dönüşüm hedefleri ve kapsamlı yasaklarla uygulamayı daha ileri seviyeye taşıyan ülkeler arasında yer alıyor.