ÖZGÜVEN NEDİR?
Toplumda özgüven kavramı çoğu zaman yanlış anlaşılıyor.

Bir insanın kendinden emin olmasıyla, karşısındaki insanı küçümsemesi birbirine karıştırılıyor. Oysa gerçek özgüven; sesini yükseltmekte değil, insanlara saygı duyarak kendini ifade edebilmekte saklıdır.

Günümüzde ise birçok kişi eleştiriyi “hakaret etme özgürlüğü”, sertliği “dürüstlük”, kırıcı olmayı da “özgüven” sanıyor. İşte tam da bu yüzden özgüven kavramını yeniden konuşmaya ihtiyaç duyuyoruz.

Çünkü özgüven; kimseyi ezmeden de güçlü durabilmektir.

Bir insanın özgüvenli olması, herkese istediği gibi davranabileceği anlamına gelmez. Ne yazık ki sosyal hayatın içinde, özellikle de dijital dünyada insanlar düşüncelerini söylerken empatiyi unutuyor.

Birinin görünüşüyle, konuşmasıyla, yaşam tarzıyla alay etmek; kaba yorumlar yapmak ya da kırıcı cümleleri “Ben sadece dürüstüm” diyerek savunmak artık sıradanlaşmış durumda. Halbuki dürüstlük ile nezaketsizlik arasında büyük bir fark vardır.

Gerçek özgüven bağırmaz. Gerçek özgüven insanları aşağılamaz. Gerçek özgüven kendini kanıtlamak için başkasının eksiklerini kullanmaz.

Özgüveni eksik olan insanlar çoğu zaman güçlü görünmeye çalışır. Sürekli eleştiren, herkesi küçümseyen, kırıcı bir dil kullanan insanların altında bazen büyük bir yetersizlik hissi yatar. Çünkü kendinden gerçekten emin olan bir insanın kimseyi ezmeye ihtiyacı yoktur. Kendi değerini bilen biri, başkasının değerini düşürerek yükselmeye çalışmaz.

Eleştiri elbette hayatın bir parçasıdır. Kimse her konuda mükemmel değildir ve gelişebilmek için bazen eleştirilmeye ihtiyaç duyarız. Ancak eleştiri; yıkmak için değil, geliştirmek için yapılmalıdır. Bir insanın hatasını yüzüne vururken onu değersiz hissettirmek başka, yapıcı bir dille yaklaşmak bambaşka bir şeydir. Günümüzde birçok kişi bu çizgiyi kaybetmiş durumda.
Bir cümlenin doğru olması, onun her şekilde söylenebileceği anlamına gelmez.

İnsanlar çoğu zaman sözlerinin içeriğine değil, tonuna kırılır. Çünkü kelimeler sadece anlam taşımaz; aynı zamanda duygu taşır. Sert bir dil, doğru bir düşünceyi bile değersiz hale getirebilir. İşte bu yüzden iletişimde en önemli şeylerden biri üsluptur. Saygı kaybolduğunda haklı olmak bile anlamını yitirir.

Özgüvenin en güzel hali sakinliktir. Kendini bilen insan, her tartışmada üstün gelmeye çalışmaz. Her yanlışta saldırganlaşmaz. Her eleştiride karşı tarafı küçültmez. Çünkü bilir ki insan olmak, yalnızca konuşabilmek değil; aynı zamanda incitmeden konuşabilmektir.

Ne yazık ki bazı insanlar sınır koymayı da yanlış anlıyor. Kırıcı olmayı “net karakter”, kaba davranmayı “dürüst kişilik” olarak tanımlıyor. Oysa sınır koymak başka şeydir, saygısızlık başka. Bir insan kendini koruyabilir, istemediği şeylere “hayır” diyebilir, fikirlerini açıkça söyleyebilir; ama bunu yaparken karşısındaki insanın onurunu kırmak zorunda değildir.

Oysa güçlü insanlar, insanların yaralarını büyüten değil; onları anlamaya çalışan insanlardır.

Belki de yeniden öğrenmemiz gereken şey tam olarak bu: İnsan olmak. Çünkü nezaket zayıflık değildir. Sessiz kalabilmek bazen en büyük güçtür. Birini kırmamak için seçilen kelimeler, karakterin en net göstergesidir. Gerçek özgüven aynaya bakıp kendini sevmek kadar, başkasına baktığında onu küçümsememeyi de başarabilmektir.

Bugün herkes güçlü görünmeye çalışıyor ama kimse zarif olmayı önemsemiyor. Halbuki insanın gerçek kalitesi, öfkeliyken kullandığı kelimelerde saklıdır. Bir insanın karakteri; en çok, karşısındaki insana güçsüz hissettirebileceği anlarda belli olur.

Belki de artık özgüveni yeniden tanımlamalıyız.

Özgüven; insanları susturmak değil, kendini ifade edebilmektir.

Özgüven; kırmak değil, olgun kalabilmektir.

Özgüven; üstün görünmek değil, saygıyı kaybetmeden var olabilmektir.

Ve belki de en önemlisi şudur:

Bir insanın sesi ne kadar yükselirse yükselsin, saygısını kaybettiği anda söyledikleri değerini yitirir.